Het UWV heeft onderzoek (UWV kennisverslag 2026-5) gedaan naar de menselijke maat binnen bezwaar en beroep. Hieruit kwamen een aantal interessante zaken naar voren. Het UWV streeft ernaar om de menselijke maat op ieder moment in de dienstverlening te realiseren.

Medewerkers van bezwaar en beroep geven aan dat de mens altijd al centraal stond:

  • Ze nemen meer tijd en luisteren meer, dit doen ze om te achterhalen wat er speelt. Ze wegen de gevolgen van een beslissing voor een belanghebbende en proberen te voorkomen dat de belanghebbende in de problemen komt.
  • Ze hebben meer contact en overleg, er wordt vaker actief contact gezocht met belanghebbenden, werkgevers en collega’s.

Knelpunten voor het toepassen van de menselijke maat:

  • De werkdruk, er is niet altijd tijd en ruimte om extra tijd te nemen voor belanghebbenden, werkgevers en collega’s.
  • Er is meer behoefte aan steun/afstemming/overleg van leidinggevenden bij complexe situaties.

Hoe gaat het UWV verbeteren?

  • Medewerkers worden getraind hoe van elkaar te leren welke vaardigheden en manieren van menselijke maat ze hebben en waarin ze met elkaar kunnen ontdekken hoe en wanneer ze die kunnen inzetten.
  • Managers worden getraind hoe ze medewerkers meer kunnen helpen.
  • Onderzoeken of het inrichten van nieuwe overleggen over het centraal stellen van de menselijke maat van toegevoegde waarde is.

In mijn ogen is het huwelijk tussen het UWV en de menselijke maat altijd al een ongelukkige geweest. De menselijk maat is niet absoluut en sterk afhankelijk van de invulling van de persoon(en) waar je mee te maken hebt. In het primaire proces hoor je vaak “als je het niet eens bent met ons besluit dan ga je maar in bezwaar”. In bezwaar hoor je ”we toetsen een besluit aan de feiten en juiste procesgang”. En als je dan alsnog met lege handen staat is de gang naar de rechter nog de enige mogelijkheid.

Het UWV schijft op haar website: De ‘menselijke maat’ is een belangrijk speerpunt van UWV om de dienstverlening persoonlijker, empathischer en begrijpelijker te maken. De organisatie streeft ernaar om minder strikt vast te houden aan bureaucratische regels en meer te kijken naar de persoonlijke situatie en mogelijkheden van de cliënt.

Mijn eigen ervaringen betreffende de menselijke maat en het UWV zijn wisselend. Ik merk betrokken mensen bij het UWV die goed intenties hebben. Soms worden die intenties omgezet naar menselijk handelen en soms leidt het tot apathisch vasthouden aan eerder ingenomen standpunten.

In de rechtspraak heeft ook steeds meer oog voor de menselijke maat. “De Rechtspraak werkt met een menselijke maat. Medemenselijkheid is bepalend voor de manier waarop wij ons werk uitvoeren. Wij zien de mens achter het juridische dossier. Onze communicatie kent een persoonlijke benadering waar dat kan”.

Er zijn weinig uitspraken waarin de rechter expliciet oordeelt dat het UWV “de menselijke maat heeft toegepast”. Dat komt doordat de rechter niet toetst aan het beleidsbegrip menselijke maat, maar aan juridische normen zoals:

het evenredigheidsbeginsel (artikel 3:4 Awb);
de zorgvuldigheid (artikel 3:2 Awb);
de motiveringsplicht (artikel 7:12 Awb);
de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Wanneer een rechter constateert dat het UWV in een individueel geval rekening heeft gehouden met de persoonlijke omstandigheden of maatwerk heeft geleverd, kun je dat wel zien als een toepassing van de menselijke maat.

Er zijn een aantal interessante uitspraken waarbij de persoonlijke omstandigheden van een belanghebbende niet uit het oog verloren moeten worden:

RBOBR:2024:4559 | Vanwege COVID is de wet niet strikt toegepast maar is er coulance toegepast.
CRVB:2026:704 | Het UWV geeft aan tijdens de procedure haar eerder genomen besluit te herzien.

E-learning Legal Casemanager

Met uitspraken van rechtbanken geeft deze opleiding je inzicht in hoe rechters kijken naar verschillende situaties en onderwerpen die gaan over arbeidsongeschiktheid en re-integratie. Met dit inzicht en de uitleg van rechters kun je je adviezen juridisch sterker maken en juridische geschillen gerichter onderbouwen en motiveren. Meld je snel aan voor het volgen van de opleiding op onze website (https://www.slotverzuimbeheer.nl/specialisatie-legal-casemanager/.

✅ Een mooi vervolg na de ROV, RCCM, CMTD of CRoV
✅ Starten wanneer je wilt
✅ Geen klassikale lessen maar volledig online
✅ Geen examen maar opdrachten met multiple choice antwoorden en een eindopdracht
✅ Ca. 50 studie-uren
✅ 7 PE-punten voor RSC-casemanagers